عدم حضور الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، در نشست سازمان دولت‌های ترک در آنکارا با وجود دعوت شخصی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، تنش روزافزون در روابط دو کشور را برملا ساخت.

اختلافات اخیر میان ترکیه و آذربایجان، به‌ویژه به دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی دولت باکو در خصوص استفاده از حجاب در مدارس و انتقادات مطرح‌شده از سوی آنکارا، گفتمان سنتی متحد بودن دو کشور را نیز با تردید مواجه کرده است.

موضع‌گیری سرسختانه حکومت علی‌اف در برابر انتقادات مطرح‌شده از سوی ترکیه و حتی ممنوع‌الورود اعلام کردن ۳۱ شهروند ترک از سوی وزارت امور خارجه آذربایجان به دلیل انتقاد از باکو در شبکه‌های اجتماعی، نشان داد که تنش در روابط به ابعاد دیپلماتیک رسیده است.

با وجود آنکه اردوغان در افتتاحیه این نشست با تاکید بر اینکه جایی برای تفرقه و درگیری وجود ندارد، پیام وحدت داد، عدم حضور علی‌اف در این اجلاس جلب توجه کرد. در حالی که جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه، از آذربایجان در این نشست نمایندگی می‌کرد، دولت باکو تراکم برنامه‌ها و رویدادهای از پیش برنامه‌ریزی‌شده علی‌اف را به عنوان دلیل مطرح نمود. با این حال، تصمیم به عدم شرکت در نشست با وجود دعوت اختصاصی اردوغان، اقناع‌کنندگی این توضیحات را از منظر دیپلماتیک به چالش کشید.

اختلاف‌نظرهای میان دو کشور تنها به انتقادات مربوط به سیاست داخلی محدود نمی‌شود. در حالی که ترکیه به موضع‌گیری تند علیه نسل‌کشی و کشتار سیستماتیک رژیم اشغالگر صهیونیستی در غزه می‌پردازد، تداوم روابط نزدیک آذربایجان با حکومت ادعایی تل‌آویو نیز به عنوان یکی از تفاوت‌های عمده سیاست‌گذاری میان آنکارا و باکو خودنمایی می‌کند. تلاش‌های ترکیه برای عادی‌سازی روابط با ارمنستان نیز با حساسیت‌های دولت آذربایجان مواجه می‌شود.

کارشناسان جلب توجه می‌کنند که در پس گفتمان «دو دولت، یک ملت»، مدت‌هاست بر سر موضوعاتی چون حاکمیت، میزان نفوذ آنکارا بر باکو، نزدیکی به رژیم اشغالگر صهیونیستی و عادی‌سازی روابط با ارمنستان اختلاف‌نظر وجود دارد.

این تنش پیش‌آمده با آذربایجان که از منظر اهداف ترکیه برای افزایش نفوذ منطقه‌ای اهمیت استراتژیک دارد، ارزیابی‌هایی را تقویت می‌کند مبنی بر اینکه حکومت باکو حتی در روابط اتحادی نیز موضعی غیرقابل‌انتقاد و سازش‌ناپذیر اتخاذ می‌کند. (ILKHA)