Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarında yabancı müşterilerin uzaktan kabul edilmesine yönelik kuralları yeniden düzenledi.

Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenleme kapsamında, yabancı gerçek kişiler ile ticaret siciline kayıtlı şirketlerin uzaktan kimlik doğrulama ve müşteri kabul süreçlerinde uygulanacak şartlar netleştirildi.

Pasaportta NFC şartı

Yabancı müşterilerin uzaktan kimlik tespitinde, ICAO 9303 standartlarına uygun ve NFC çipi bulunan pasaportların kullanılması gerekecek.

Pasaport üzerindeki bilgiler ile çipte yer alan verilerin birbirini doğrulamaması halinde müşteri kabul işlemi tamamlanamayacak.

Pasaportla uzaktan kimlik doğrulaması yapılan müşteriler yüksek risk grubunda değerlendirilecek. Görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek kimlik tespitinin, pasaport kontrolü konusunda özel eğitim almış personel tarafından yapılması gerekecek.

Kimlik doğrulama sürecinde canlılık kontrolü ve fotoğraf karşılaştırması için yapay zekâ destekli sistemlerden yararlanılmasının da önü açıldı.

Adres doğrulanmadan transfer yapılamayacak

Yeni düzenlemenin önemli maddelerinden biri de yabancı müşterilerin adres bilgilerinin doğrulanmasına ilişkin oldu.

Müşterilerin adreslerini, yerleşim yeri belgesi veya son üç aya ait elektrik, su ve doğal gaz faturası gibi belgelerle doğrulaması gerekecek. Bu işlemin müşteri kabulünden itibaren en geç üç ay içinde tamamlanması şart olacak.

Adres doğrulaması yapılana kadar müşteriler para veya kripto varlık transferi gerçekleştiremeyecek. Aynı şekilde sermaye piyasası araçlarında virman işlemlerine de izin verilmeyecek.

Para transferleri müşterinin kendi hesabıyla sınırlı

Pasaport üzerinden kimlik doğrulaması yapılan yabancı müşterilerin hesaplarına gerçekleştirilecek para transferlerine de yeni sınırlamalar getirildi.

Buna göre müşterinin hesabına yalnızca yurt dışında kendi adına bulunan banka hesabından para gönderilebilecek. Hesaptan yapılacak para çıkışlarında da paranın yine müşterinin kendi adına kayıtlı banka hesabına aktarılması gerekecek.

Söz konusu transferler SWIFT aracılığıyla gerçekleştirilecek. SWIFT mesajındaki bilgilerle müşteriye ait kayıtların uyuşmaması durumunda transfer gerçekleştirilemeyecek.

MASAK'a düzenli bildirim yapılacak

Düzenleme kapsamında yabancı müşterilere yönelik finansal denetim mekanizmaları da güçlendirilecek.

Müşterilerin kimlik bilgileri, portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları üç aylık dönemler halinde Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) bildirilecek.

Ticaret siciline kayıtlı şirketlerin uzaktan müşteri kabulünde temsil yetkisi de çeşitli resmî kaynaklardan kontrol edilecek.

Bu kapsamda MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarından yararlanılacak. Gerektiğinde noter tasdikli imza sirküleri de incelemeye alınabilecek.

Şirketler açısından ayrıca gerçek faydalanıcının belirlenmesi zorunlu tutulacak. Gerçek faydalanıcının tespit edilememesi veya müşteri kabulü sırasında şüpheli bir durum ortaya çıkması halinde süreç sonlandırılacak. (İLKHA)