Adalet Bakanı Akın Gürlek’in göreve gelmesinin ardından geçen 6 aylık dönemde adalet teşkilatının fiziki altyapısından insan kaynağına, dijital dönüşümden çocuk adaletine, faili meçhul dosyalardan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine kadar birçok alanda yeni uygulamalar hayata geçirildi. Bu dönemde 40 faili meçhul dosya aydınlatılırken, arabuluculukta 460 bin 595 dosya anlaşmayla sonuçlandı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in göreve gelmesinin ardından geçen 6 aylık dönemde, adalet teşkilatının fiziki ve kurumsal altyapısının güçlendirilmesinden dijital adalet uygulamalarının yaygınlaştırılmasına, yargı süreçlerinin hızlandırılmasından çocuk adaletine, insan haklarından infaz sistemine kadar geniş bir alanda yeni uygulamalar devreye alındı.

Bu dönemde vatandaş odaklı hizmet anlayışı kapsamında yeni adliyeler ve mahkemeler faaliyete geçirilirken, 15 bin yeni personel için alım süreci başlatıldı.

40 faili meçhul dosya aydınlatıldı

Bakan Gürlek’in göreve başlamasının ardından geçmişte sonuçlandırılamayan faili meçhul cinayet ve kayıp şahıs dosyalarının güncel imkanlarla yeniden incelenmesi amacıyla özel çalışma başlatıldı.

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı kuruldu. Ülke genelinde 638 dosya üzerinde yeniden değerlendirme süreci başlatılırken, 183 maktulün bulunduğu 171 dosya yeniden incelendi ve 44 dosyada özel çalışma ekipleri oluşturuldu.

Yürütülen çalışmalar sonucunda 40 dosyada, 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olay aydınlatıldı. Bu dosyalar kapsamında 90 şüpheli hakkında tutuklama, 26 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

7 ayrı ihtisas dairesi kuruldu

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde 7 ayrı ihtisas dairesi oluşturuldu.

Adli Emanet Daire Başkanlığı, Doğal Afet ve Kazalar Daire Başkanlığı, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Daire Başkanlığı, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Daire Başkanlığı, Terör Suçları Daire Başkanlığı ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Daire Başkanlıkları hizmete açıldı.

Terör örgütlerine yönelik 2 bin 386 operasyonun adli verileri merkezi olarak takip edilirken, terörizmin finansmanı ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasıyla mücadele kapsamında 12 ilde ihtisas soruşturma büroları kuruldu.

Örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlar kapsamında 81 ilde gerçekleştirilen 5 bin 35 operasyonda 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Bu şüphelilerden 25 bin 376’sı tutuklandı, 10 bin 85 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.

12'nci Yargı Paketi yasalaştı

Yargının hızlandırılması amacıyla hazırlanan 12'nci Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.

Düzenlemeyle hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı geçmemesine yönelik hükümler getirildi. Belirsiz alacak ve kısmi dava uygulamalarında yapılan düzenlemelerle usulden kaynaklanan hak kayıpları ve zamanaşımı risklerinin azaltılması hedeflendi.

Vesayet altındaki kişilerin malvarlığının satışında UYAP’a entegre elektronik satış portalı devreye alınırken, noterlik evraklarının güvenli elektronik imzayla mahkemelere gönderilmesinin önü açıldı.

Ses ve görüntü aktarımıyla duruşmalara katılımın kapsamı genişletilirken, bilirkişiye başvurulması sınırlandırıldı. İstinaf aşamasında giderilebilecek eksiklikler nedeniyle dosyaların gereksiz şekilde ilk derece mahkemelerine dönmesinin önüne geçecek düzenlemeler de hayata geçirildi.

Çocuk adaletinde yeni dönem

Yasal düzenlemeyle mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirildi.

Çocuğun üstün yararını merkeze alan düzenlemeler kapsamında ağır suçlarda ceza ve infaz rejiminin yeniden ele alınması, ailelerin bakım ve gözetim sorumluluklarının güçlendirilmesi, sosyal inceleme raporlarının daha etkin kullanılması ve çocukların dijital risklerden, bağımlılıktan ve ihmale bağlı risklerden korunmasına yönelik mekanizmalar oluşturuldu.

Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığının bilgilendirilmesi öngörülerek eğitim, sosyal hizmet ve koruma mekanizmalarının yargılama sürecini beklemeden devreye girmesi amaçlandı.

Alo Adalet 135 devreye alındı

Vatandaşların uzun süren dava ve soruşturma dosyalarına ilişkin başvurularını hızlı ve güvenli şekilde iletebilmeleri amacıyla "Alo Adalet 135" hattı 1 Eylül itibarıyla pilot illerde hizmete alındı.

Yapay zekâ destekli ses tanıma ve seslendirme altyapısına sahip sistemin aynı anda bin ile bin 500 çağrıyı karşılayabilecek kapasitede olduğu belirtildi.

İlk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinde 5 yılı aşan dava dosyaları ile 3 yılı aşan soruşturma dosyalarına ilişkin başvuruların otomatik tespit edilerek ilişkilendirilmesi sağlandı.

"Alo Adalet 135"in ekim ayında Türkiye genelindeki adliyelerde faaliyete geçmesi planlanıyor.

Adalette dijital dönüşüm hızlandı

UYAP 3 projesi kapsamında adalet portallarının arayüzleri modernize edildi. Son 6 ayda 7 kurumla 11 yeni entegrasyon tamamlanarak toplam entegrasyon sayısı 211’e, entegre kurum ve kuruluş sayısı 65’e yükseldi.

E-Devlet Kapısı üzerinden 32 adalet hizmeti vatandaşların kullanımına sunuldu.

İç kaynaklarla geliştirilen Adalet e-İmza uygulaması kullanıma alınırken, Adalet SSO sistemi yenilendi ve 81 ilde adliyelerde Güvenli Uzaktan Yardım Uygulaması devreye alındı.

Bu dönemde 11 bin 895 yeni donanım dağıtıldı, 21 bin 212 elektronik imza sertifikası yenilendi, 3 bin 366 elektronik imza kart okuyucusu hizmete sunuldu ve 2 bin 235 kesintisiz güç kaynağının bakımı tamamlandı.

E-Duruşma sistemi 81 ilde ve tüm hukuk mahkemelerinde kullanıma açıldı. 5 bin 831 hukuk mahkemesinde 5 milyon 764 bin 548 e-duruşma gerçekleştirildi. Ayrıca 841 bini aşkın mahkeme kararı ücretsiz erişime açıldı.

Adalet teşkilatının altyapısı güçlendirildi

Altı aylık dönemde 30 farklı mahalde yaklaşık 370 bin metrekare arsa tahsisi sağlandı. Adli tıp tesislerinden personel eğitim merkezlerine kadar yaklaşık 1,6 milyon metrekarelik proje çalışması yürütüldü.

Bu süreçte 82 yapım işi devam ederken 13 tesis tamamlandı. Lojman kapasitesi yüzde 6,43 artırıldı.

Adli yargıda 150, idari yargıda 4 yeni mahkemenin kurulmasına karar verildi. Adli yargıda 201, idari yargıda 3 mahkeme faaliyete geçti.

Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin kurulmasıyla Bölge Adliye Mahkemesi sayısı 18’e yükselirken, Edirne Bölge İdare Mahkemesi de kuruldu. İstinaf teşkilatında 32 hukuk ve 43 ceza olmak üzere 75 yeni daire faaliyete geçirildi.

Serik, Ortaca, Suşehri ve Sandıklı adliyeleri ağır ceza merkezi haline getirildi.

15 bin yeni personel alınacak

Adalet teşkilatının insan kaynağının güçlendirilmesi amacıyla 15 bin yeni personel için alım süreci başlatıldı.

Ayrıca bin 38 hâkim ve savcı yardımcısı atanmaya hak kazandı. Görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçleri tamamlanarak bin 448 personelin kariyerinde yeni bir adım atması sağlandı.

Adalet Hizmetlerinin Etkinliği Daire Başkanlığı kurulurken adalet komisyonları bünyesinde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları oluşturuldu.

Arabuluculukta 460 bin 595 dosya anlaşmayla sonuçlandı

Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin yaygınlaştırılması kapsamında son 6 aylık dönemde arabuluculuğa gelen 1 milyon 135 bin 647 dosyanın 460 bin 595’i anlaşmayla sonuçlandı.

Bu dönemde sicile 779 yeni arabulucu kaydedildi ve toplam arabulucu sayısı 50 bin 785’e ulaştı. Arabuluculuk eğitimi vermesine izin verilen kuruluş sayısı ise 65’e yükseldi.

Noterlik işlemlerinde dijital ve güvenli sistemler

İkinci el araç satışlarında vatandaşları dolandırıcılık ve ödeme uyuşmazlıklarına karşı koruyan Güvenli Ödeme Sistemi kapsamında 9 milyon 979 bin 881 işlem gerçekleştirildi. İşlemlerin toplam hacmi 3 trilyon 37 milyar liraya ulaştı.

Noterlik ücretlerinin kredi kartıyla ödenmesi uygulamasında 72 milyon işlem yapılırken işlem hacmi 103 milyar liraya ulaştı.

Nöbetçi noterlik uygulamasında bugüne kadar gerçekleştirilen işlem sayısı ise 4 milyon 687 bin 142 oldu.

44 ülkeye 563 iade talebi

Uluslararası adli iş birliği kapsamında 377’si adi suçlar, 186’sı terör suçları olmak üzere toplam 563 iade talebi 44 ülkeye iletildi.

Bu süreçte 30 ülkeden 211 kişinin Türkiye’ye iadesi gerçekleştirildi. Terör suçları kapsamında 142 kişi hakkında 16 ülkeye iade talebi ve 158 kırmızı bülten talebi iletildi.

Adli işlemlerin daha hızlı ve koordineli yürütülmesi amacıyla 16 ilde Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Büroları kuruldu.

Uluslararası çocuk kaçırma vakalarında vatandaşların haklarını ve başvuru yollarını öğrenebilmesi amacıyla "Çocuğun İadesi" ve "Çocukla Şahsi İlişki Kurulması" başvurularına yönelik dijital rehber de erişime açıldı.

Havalimanlarında 415 kişi hakkında işlem

Antalya, İzmir Adnan Menderes, Sabiha Gökçen ve Esenboğa havalimanlarında 24 saat esasına göre nöbetçi savcı, hâkim ve kâtip görevlendirilerek yakalama, ifade alma, sorgu, müddetname, infaz ve serbest bırakma işlemlerinin havalimanlarında gerçekleştirilmesi sağlandı.

Son 6 ayda 385 adli olayda 415 kişi hakkında işlem yapıldı. Uygulamayla adli işlemler nedeniyle vatandaşların uçuş kaçırması ve seyahat mağduriyetlerinin önüne geçilmesi amaçlandı.

İstanbul uluslararası adalet gündeminin merkezinde

Türkiye’nin uluslararası adalet alanındaki etkinliğinin artırılması amacıyla 6-7 Ekim tarihlerinde Türk Devletleri Teşkilatı Üçüncü Adalet Bakanları Toplantısının, 8-9 Ekim tarihlerinde ise Uluslararası Adalet Zirvesinin İstanbul’da düzenlenmesi planlandı.

Uluslararası Adalet Zirvesinde 4 kıtadan 70 ülkenin adalet bakanları, başsavcıları, baro temsilcileri ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcilerinin bir araya gelmesi bekleniyor. Zirveye yaklaşık 600 kişinin katılması öngörülüyor.

Mağdur ve kırılgan gruplara destek

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerine 5 yeni müdürlük eklenerek hizmet ağı 81 ilde 183 adliyeye ulaştırıldı.

Son 6 aylık dönemde 136 bin 437 kişiye bilgilendirme, yönlendirme ve psikososyal destek sunuldu. Adli Görüşme Odalarında 13 bin 162 ifade ve beyan alındı.

Çocuk Görüşme Merkezlerinde 9 bin 291 dosyada 191 bin 401 işlem gerçekleştirildi. İşitme engelli vatandaşların adli hizmetlere erişimini kolaylaştırmak amacıyla Görüntülü Bilgilendirme ve Yönlendirme Uygulaması geliştirilerek test aşamasına geçirildi.

İcra hizmetlerinde tasfiye çalışmaları

Yediemin depolarındaki 18 bin 568 malın 17 bin 228’si tasfiye edildi. E-Satış sistemiyle 16 bin 110 dosya kapsamında 19 bin 394 taşınır ve taşınmaz mal elektronik ortamda satıldı.

Merkezi Takip Sistemi üzerinden 803 bin 255 dosya açılırken, küçük miktarlı borçlarda 5,5 milyon dosya ile varlık yönetim şirketlerinin alacaklı olduğu 581 bin 44 dosyanın tasfiye edildiği bildirildi.

Vatandaşların icra hizmetlerine tek noktadan erişebilmesi amacıyla Alo İcra Projesi için de çalışmalar başlatıldı.

Adli Tıpta 506 bin 522 dosya incelendi

Adli Tıp Kurumunda son 6 ayda bir yeni Grup Başkanlığı, 5 İhtisas Dairesi ve 11 Adli Tıp Şube Müdürlüğü faaliyete geçirildi.

Bu dönemde 506 bin 522 adli dosya incelenerek mütalaa ve adli rapor düzenlendi. Ayrıca 14 bin 221 otopsi, 10 bin 239 ölü muayenesi, 240 bin 322 adli muayene ve 75 bin 790 DNA incelemesi gerçekleştirildi.

Kurumda 224 yeni personelin göreve başlamasıyla insan kaynağı da güçlendirildi.

Ceza infaz sisteminde eğitim ve mesleki rehabilitasyon

Ceza infaz kurumlarında 78 bin 360 hükümlü ve tutuklunun eğitimine devam ettiği bildirildi. Son 6 ayda 8 bin 587 kurs düzenlenirken 135 bin 575 hükümlü ve tutuklu bu kurslara katıldı.

İşyurtları bünyesinde 378 İşyurdu Müdürlüğü, 200’den fazla iş kolu ve 3 bin 507 üretim tesisinde faaliyet yürütüldü. Son 6 ayda bin 650’si kadın olmak üzere 56 bin 963 hükümlü ve tutuklu üretime katıldı.

Kamu ve özel sektör iş birlikleriyle 4 bin 234 hükümlü ve tutuklu gerçek çalışma ortamında mesleki deneyim kazandı. Geri dönüşüm tesislerinde 673 ton atık geri dönüştürüldü.

Adalet Mesleki Eğitim Merkezi sayısı 67’den 73’e çıkarıldı. Altı aylık dönemde 8 bin 568 hükümlü ve tutukluya kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgesi verildi. Böylece bugüne kadar belge almaya hak kazananların toplamı 25 bin 812’ye ulaştı.

İnsan hakları süreçleri takip edildi

İnsan Hakları Dairesi Başkanlığınca insan haklarının korunması, ihlal iddialarının takip edilmesi ve ulusal ve uluslararası insan hakları mekanizmaları nezdindeki süreçlerin yürütülmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde 2026 yılında 428 başvuruda savunma hazırlandı. Savunma süreci devam eden derdest başvuru sayısı 5 bin 151 oldu.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde icra denetimi devam eden 464 davadan 19’unun icra süreci kapatıldı.

Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda Bakanlığa görüş için iletilen 2 bin 977 başvurunun 2 bin 848’i gönderildi. Tazminat Komisyonunca karara bağlanan 11 bin 795 dosyanın ödeme süreci takip edildi.

Afetlere karşı ADAS geliştirildi

Mart ayında kurulan Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığınca savunma ve afet planları güncellendi.

Kriz anlarında hızlı ve doğru karar alınmasını sağlayacak Adalet Bakanlığı Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Sistemi (ADAS) geliştirildi. Sistemle 81 ilde afet risklerinden sığınak ve bina kapasitelerine, lojistik imkanlardan arama-kurtarma ekiplerine kadar kritik verilerin tek ekrandan yönetilmesine yönelik dijital altyapının oluşturulması hedefleniyor. (İLKHA)