شاری ڕۆشنبیری،سلێمانی لە یادی ٢٤٢ ساڵەی دامەزراندنی دەکات.

سلێمانی لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٧٨٤ لەلایەن (إبراهیم پاشای بابان)ـەوە و بە ناوی باوکییەوە (سولەیمان پاشا) بنیات نرا، دوای ئەوەی پایتەختی میرنشینی بابانی لە قەڵاچوالانەوە گواستەوە بۆ ئەم دەشتە فراوانە. لەو ڕۆژە مێژووییەوە تا ئەمڕۆ، سلێمانی وەک مەڵبەندێکی گەورەی سیاسی، بازرگانی، ئەدەبی و ڕۆشنبیری درەوشاوەتەوە. شارەکە تەنها پایتەختی میرنشینی بابان نەبوو، بەڵکو لە ساڵانی ١٩٢٢ تا ١٩٢٤ پایتەختی دەوڵەتەکەی مەلیک مەحموودیش بوو، و هەمیشە وەک لانکەی هەڵگیرسانی شۆڕش و ڕاپەڕینە مەزنەکانی گەلی کورد ناسراوە.

سلێمانی لە سەرەتادا لە شەش گەڕەکی دێرین و سەرەکی پێکهاتبوو:

گەڕەکی کانی ئاسکان: یەکێکە لە کۆنترین گەڕەکەکانی ڕۆژاوای شارەکە، کە ناوی لە کانییەکەوە هاتووە شوێنی ئاوخواردنەوەی ئاژەڵ و لەوەڕاندنی ئاسک بووە. ئەم گەڕەکە لانکەی چەندین شاعیر، ڕووناکبیر و کەسایەتیی مەزن بووە و خانووە کۆنەکانی هێمایەکی زیندووی مێژووی شارەکەن.

گەڕەکی سەرشەقام: وەک ڕێڕەوێکی سەرەکی و بازرگانی لە سەرەتای دروستبوونی شاردا، بازاڕ و شوێنە گشتییەکانی بەیەکەوە بەستبووەوە و هەمیشە ناوەندێکی چالاکی کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری بووە.

گەڕەکە دێرینەکانی تریش: (گۆیژە، مەڵکەنی، چوارباخ، و دەرگەزێن)، کە هەر یەکەیان بنکە و لانکەی زانا، تێکۆشەرانی کورد بوون و مێژووی پڕ لە سەروەریان هەیە.

سلێمانی  پایتەختی ڕۆشنبیری و داهێنان

پێگەی ئەدەبی و فیکریی سلێمانی تەنها سنووری کوردستانی نەکردووەتەوە، بەڵکو بە «پایتەختی ڕۆشنبیری» دەناسرێت بەهۆی پێگەیاندنی سەدان شاعیر، نووسەر، ڕۆژنامەنووس و هونەرمەندی مەزن کە خزمەتێکی گەورەیان بە زمان و کەلتووری کوردی کردووە (وەک حاجی قادری کۆیی، نالی، مەحوی، پیرەمێرد، بێبەس، و فایەق بێکەس). هەر لەبەر ئەم پێگە گەورەیەش بوو کە لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن ڕێکخراوی یونسکۆوە وەک «شاری داهێنەر لە بواری ئەدەبدا» دیاری کرا.

سلێمانی بە تێپەڕبوونی کات و بەهۆی پێگە ستراتیژی و ڕۆڵی فیکرییەوە پەرەی سەند. بەپێی سەرچاوە مێژووییەکانی وەک ڕۆژنامەی ژین لە ساڵی ١٩٥٥دا، ڕووبەری شارەکە گەیشتبووە زیاتر لە ٢٠ ملیۆن مەتر و ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٦٠ هەزار کەس بوو.

ئەمڕۆش، سلێمانی هێشتا وەک چرایەکی گەشاوەی فیکر و کەلتوور لە درەوشانەوە و گەشەسەندنی بەردەوامدایە و وەک هەمیشە لانکەی ژیان و ئازادی دەمێنێتەوە. (İLKHA)