ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi’nin (ICE) gözetimindeki 51 yaşındaki Çin vatandaşı Lianyong Wei’nin, gözaltına alınmasından yalnızca saatler sonra ölmesi/öldürülmesi, ABD’nin göçmen gözaltı merkezlerindeki uygulamalara yönelik eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.

Wei, Kuzey Mariana Adaları’nda bir aileye yönelik saldırı iddiasıyla tutuklandıktan sonra 22 Ağustos’ta ICE’nin gözetimine alındı. Ertesi gün gözaltı merkezinde yapılan rutin kontrolde hareketsiz bulunan Wei, hastaneye kaldırıldı ancak kurtarılamadı. Ölüm nedeni ise halen soruşturuluyor.

Olayın en dikkat çekici noktalarından biri, ICE’nin Wei’ye gözaltına alınmasının ilk 12 saati içinde yapılması gereken sağlık taramasını gerçekleştirip gerçekleştirmediği konusunda açıklama yapmaması oldu. Uzmanlar, kapsamlı sağlık kontrollerinin gözaltı merkezlerinde ölümleri önlemede kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Ölümün duyurulması da gecikti

Wei’nin ölümü 24 Ağustos’ta bölgesel makamlar tarafından açıklanmasına rağmen ICE’nin olayı kamuoyuna duyurmasının bir haftadan fazla sürdüğü bildirildi. Kurum, gözaltında yaşanan ölümleri iki iş günü içinde açıklamayı hedeflediğini belirtmesine karşın bu vakada kendi koyduğu süreye dahi uymadı.

Çin’in Los Angeles Başkonsolosluğu ise ABD makamlarından ölüm nedeninin kapsamlı ve zamanında soruşturulmasını, sonuçların açıklanmasını ve benzer olayların tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınmasını istedi.

ICE gözaltılarında ölümler artıyor

Wei’nin ölümü, ICE ve ABD Sınır Devriyesi gözetiminde hayatını kaybeden Çin vatandaşları arasındaki en az beşinci vaka oldu. Daha geniş tablo ise çok daha ağır. Trump’ın Ocak 2025’te yeniden başkanlık görevine başlamasından bu yana ICE gözaltısında en az 57 kişinin öldüğü/öldürüldüğü bildiriliyor.

Bu tablo, göçmen hakları savunucuları ve halk sağlığı uzmanları tarafından ciddi bir denetim ve sağlık hizmetleri sorunu olarak değerlendiriliyor. Wei vakasında olduğu gibi sağlık taramalarına ilişkin belirsizlikler ve ölüm açıklamalarındaki gecikmeler, ICE’nin gözaltı koşulları üzerindeki soru işaretlerini daha da büyütüyor.

Kurumsal denetim sorgulanıyor

Saipan’daki gözaltı merkezinde bu yıl günlük ortalama yalnızca 18 ICE tutuklusunun bulunduğu belirtilirken, buna rağmen sağlık kontrolleri, acil müdahale prosedürleri ve ölüm sonrası bilgilendirme süreçlerinin tartışma konusu olması dikkat çekiyor.

Yetkililer olayın ardından prosedürlerin gözden geçirileceğini ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını açıklarken, eleştirilerin odağındaki ICE’nin önleyici sağlık ve gözetim mekanizmalarına ilişkin sorular ise yanıt bekliyor.

Wei’nin ölümü, ABD’nin göçmen politikalarında güvenlik ve sınır dışı işlemlerinin öne çıkarılırken, gözaltındaki insanların temel sağlık ve yaşam güvenliğinin ne ölçüde korunduğu sorusunu bir kez daha gündeme taşıdı. (İLKHA)