Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisinin kaldırılması çağrısında bulunarak, uluslararası karar alma mekanizmalarının birkaç devletin iradesine bağlı kalmasının günümüz şartlarıyla bağdaşmadığını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı "BM, Güvenlik Konseyi'nin veto hakkını kaldırmalıdır" başlıklı makalesinde Birleşmiş Milletler (BM) sisteminde reform yapılması çağrısını yineledi. Erdoğan, reformun merkezinde Güvenlik Konseyi'nin daimî üyelerine tanınan veto imtiyazının kaldırılmasının yer alması gerektiğini ifade etti.

Erdoğan, son yıllarda yaşanan salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmaların, küresel krizlerin çözümünün birkaç başkentin iradesine bırakılmasının günümüz gerçekleriyle bağdaşmadığını gösterdiğini belirtti.

"Veto imtiyazının ilgası reformun merkezinde olmalı"

BM Güvenlik Konseyi'nin halen İkinci Dünya Savaşı sonrasının güç dengelerini yansıttığını belirten Erdoğan, daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışına ihtiyaç bulunduğunu kaydetti.

Erdoğan, "Dünya 5'ten büyüktür" çağrısının daha geniş bir sorumluluk anlayışına davet olduğunu belirterek, reform ihtiyacının somut bir yol haritasına dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, makalesinde şu ifadeleri kullandı:

"Bu yol haritasının merkezinde ise veto imtiyazının ilgası yer almalıdır. Çünkü Güvenlik Konseyine ayrıcalıklı yeni üyeler eklemek, karar alma gücünün birkaç devletin elinde toplanması sorununu çözmez ve imtiyazlı yapının kapsamını genişletir."

Erdoğan, veto yetkisinin kaldırılmasının reformun başlangıç noktası ve temel stratejik hedefi olması gerektiğini belirterek, reformun mevcut veto imtiyazının başka ülkelere de verilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini ifade etti.

Genel Kurul'un rolü güçlendirilmeli

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güvenlik Konseyi ile BM Genel Kurulu arasındaki dengenin de yeniden kurulması gerektiğini belirtti.

Genel Kurul'un yetkilerinin güçlendirilmesini isteyen Erdoğan, daimî üyeliklerin bulunmadığı ve Güvenlik Konseyi üyelerinin belirli sürelerle Genel Kurul tarafından dönüşümlü seçildiği bir yapı önerdi. Erdoğan, yeniden görev almak isteyen ülkelerin de Genel Kurul üyelerinin çoğunluğunun güvenini yeniden kazanması gerektiğini kaydetti.

Böyle bir yapının Güvenlik Konseyi'nin temsil kapasitesini ve Genel Kurul karşısındaki hesap verebilirliğini artıracağını belirten Erdoğan, geleceğin uluslararası düzeninin geçmişin hiyerarşileri korunarak kurulamayacağını ifade etti.

"Küresel karar alma mekanizmaları günün şartlarına uyum sağlamalı"

Erdoğan, ekonomiden güvenliğe, teknolojiden diplomasiye kadar yeni güç merkezleri ortaya çıkarken uluslararası kurumların bu dönüşüme aynı hızda uyum sağlayamadığını belirtti.

Asya'nın ekonomik ağırlığının arttığına, Afrika'nın daha güçlü temsil talep ettiğine ve gelişmekte olan ülkelerin kendi önceliklerini daha yüksek sesle dile getirdiğine dikkati çeken Erdoğan, küresel adaletin sağlanması için sorumlulukların hakkaniyetli biçimde paylaşılması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin veto imtiyazının kaldırılması, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerinde daha fazla ağırlık kazanması ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi yönündeki çabaları desteklediğini belirten Erdoğan, farklı bölgelerden ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının BM'nin meşruiyetini ve temsil kabiliyetini güçlendireceğini ifade etti. (İLKHA)