Dünya genelinde 57 milyondan fazla kişi demansla yaşarken, bu sayının 2050 yılına kadar 139 milyona yükselmesi bekleniyor. Uzman değerlendirmelerine göre demansın kesin tedavisi bulunmasa da riskinin önemli bir bölümü önlenebilir veya geciktirilebilir.

Alzheimer hastalığına ilişkin farkındalık oluşturmak ve hastalıkla mücadeleye dikkat çekmek amacıyla her yıl 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü olarak anılıyor.

Beyin hücrelerinin zaman içerisinde zarar görmesi ve ölümüyle ortaya çıkan Alzheimer hastalığı, hafıza kaybı, bunama ve bilişsel işlevlerde gerilemeyle ilerliyor. Hastalık, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor.

İlk kez 1906 yılında Alman psikiyatrist ve patolojist Alois Alzheimer tarafından tanımlanan hastalık, demansın en yaygın türü olarak biliniyor.

57 milyondan fazla kişi demansla yaşıyor

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 15 Temmuz’da yayımladığı verilere göre, dünya genelinde 57 milyondan fazla kişi demansla yaşıyor. Her yıl yaklaşık 10 milyon yeni demans vakası ortaya çıkıyor.

Demansla yaşayan kişi sayısının 2030’da 78 milyona, 2050’de ise 139 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor.

Demans vakalarının yüzde 60 ila 70’ini Alzheimer hastalığının oluşturduğu değerlendiriliyor.

Demans; hafıza, düşünme ve günlük aktiviteleri yerine getirme yeteneğini etkilerken, beyne zarar veren farklı hastalıkların sonucunda da ortaya çıkabiliyor. Küresel ölçekte yedinci önde gelen ölüm nedeni olarak gösteriliyor.

Demansın küresel maliyeti 2,8 trilyon dolara ulaşabilir

Demansın dünya genelindeki ekonomik maliyetinin 2019 yılında yaklaşık 1,3 trilyon dolar olduğu tahmin ediliyor.

Bu maliyetin 2030 yılına kadar 1,7 trilyon dolara, bakım giderlerindeki artışlar da hesaba katıldığında 2,8 trilyon dolara ulaşabileceği öngörülüyor.

Alzheimer's Disease International (ADI) verilerine göre, demans hastalarının yaklaşık yüzde 60’ı düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor. Bu oranın 2050 yılına kadar yüzde 71’e yükselmesi bekleniyor.

Dünya genelinde yaklaşık her 3 saniyede bir yeni demans vakasının ortaya çıktığı belirtiliyor.

Tanı ve tedavide önemli açık bulunuyor

ADI verileri, demansla yaşayan insanların büyük bölümünün henüz resmi olarak tanı almadığını ortaya koyuyor.

Yüksek gelirli ülkelerde demans vakalarının yalnızca yüzde 20 ila 50’si birinci basamak sağlık hizmetlerinde kayıt altına alınırken, düşük ve orta gelirli ülkelerde tanı ve tedavi açığının daha büyük olduğu tahmin ediliyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezinin (CDC) verilerine göre, Alzheimer hastalığının erken belirtileri çoğunlukla 60 yaşından sonra ortaya çıkıyor. Yaş ilerledikçe hastalık riski de artıyor. Bununla birlikte daha genç yaşlarda da Alzheimer görülebiliyor.

“Demans riski önlenebilir veya geciktirilebilir”

DSÖ’ye göre demansın kesin bir tedavisi bulunmuyor. Ancak demans riskinin yüzde 45’e kadarının önlenebileceği veya geciktirilebileceği değerlendiriliyor.

Tütün ve alkol kullanımı, sosyal izolasyon, fiziksel hareketsizlik, hava kirliliği, yüksek tansiyon ve diyabet gibi değiştirilebilir risk faktörlerinin demans riskinde önemli rol oynadığı belirtiliyor. (İLKHA)