لقی گەنجانی دیاربەکری هودا پار بۆ ڕاکێشانی سەرنج بۆ ئالوودەبوون بە ماددە هۆشبەرەکان، ڕێپێوانێکی بە تەوەری "ئاڵوودە مەبە، ئازادبە" ڕێکخست.

ڕێپێوانەکە بە ئامانجی هۆشیارکردنەوەی خەڵک بوو سەبارەت بە بەرەنگاربوونەوەی ماددە هۆشبەرەکان و هەموو جۆرەکانی ئالوودەبوون، کە کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر کۆمەڵگا هەیە و بەتایبەتی گەنجان دەکاتە ئامانج.

دوای بەڕێوەچوونی ڕێپێوانەکە بەرنامەکە بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەی ڕۆژنامەوانی بەردەوام بوو.

پێش بەیاننامەی ڕۆژنامەوانی جێگری سەرۆکی گشتی هودا پار و بەرپرسی سیاسەتی گەنجان، فاروق دینچ پەرلەمانتاری مێرسین، وتارێکی پێشکەش کرد، کە باس لە کاریگەرییەکانی ئالوودەبوون بە ماددە هۆشبەرەکان لەسەر کۆمەڵگا و بەتایبەت لەسەر گەنجان کرد.

"بازرگانانی ژەهر منداڵەکانمان ژەهراوی دەکەن و ئاگر دەهێننە ماڵەکانمان بۆ قازانجی دارایی خۆیان"

فاروق دینچ وتی، "ئێمە لە بەرامبەر بارۆنە ژەهراویەکان و ئەو ئایدۆلۆژییە ژەهراویانەی کە کۆیلایەتی دەسەپێنن و گەنجەکانمان ژەهراوی دەکەن و نەوەی ئێمە گەندەڵ دەکەن، بە توندی دەوەستینەوە و درێژە بەو خەباتە دەدەین إن شاء الله. پێویستە هەموومان پێکەوە دژی ئەم ژەهرفرۆشانە بجەنگین. ئەم ژەهرفرۆشانە بۆ قازانجی دارایی خۆیان منداڵەکانمان ژەهراوی دەکەن و ماڵەکانمان ئاگر تێبەردەدەن و خێزانەکانمان وێران دەکەن. ئەمڕۆ چاوی دایکان پڕن لە فرمێسک. دایکان ئازار دەچێژن چونکە ڕۆژانە منداڵەکانیان لەبەردەم چاویاندا دەمرن و ئێمەش ناتوانین ئەمە قبوڵ بکەین. لە ئێستادا زیندانەکان ڕژاون. منداڵە بێتاوانەکانمان لەوێدان، لەکاتێکدا بازرگان و بارۆنەکانی مادەی هۆشبەر لە دوورەوە بەکاریان دەهێنن و مادەی هۆشبەریان پێدەدەن و قفڵیان دەکەن. هەروەها کەسێک چەک دەدات بەو منداڵە بێتاوانانە. ئێمە هەرگیز بێدەنگ نابین بەرامبەر بەم بەڵایە مادەی هۆشبەر و نە بەرامبەر ئەوانەی چەک دەخەنە دەستی منداڵەکانمانەوە."

هەروەها وتی، "منداڵانی دیاربەکر دەخوێنن، خۆیان پەرەپێدەدەن و سوودمەند دەبن بۆ نیشتمان و مرۆڤایەتی خۆیان. ئەمە شاری پێغەمبەران و ئەسحابە. دڵنیابن زۆرێک لەم منداڵانە، بەهۆی بۆشایییەکی ڕۆحییەوە، لەم ژەهرەدا بەدوای دڵنەواییدا دەگەڕێن، دەکەونە دەستی ژەهرفرۆشەکان. بۆیە پێش هەموو شتێک دەبێت چاکسازی لەم سیستەمەدا بکرێت. ئەم سیستەمە دەبێت هی ئێمە بێت، لەگەڵ ڕەگ و ڕیشەی ئێمەدا هاوئاهەنگ بێت. بەڵێ، ئەمڕۆ فەیلەسوفە ڕۆژئاواییەکان و تیۆرە چەوتەکانیان و دەروونناسەکان و پێداگۆگەکانیان گوایە هەوڵی پەروەردەکردنی نەوەی ئێمە دەدەن. بەڵام ساڵانێکە دەبینین کە ئەم سیستەمە کارناکات؛ گەنجەکانمان گەندەڵ دەکات، لە دەستی ژەهرفرۆشەکاندا بەجێیان دەهێڵێت. بۆیە دەڵێین ئەم سیستەمە نەک هەر سیستەمێک بێت کە زانیاری بار بکاتە ناو مێشکەوە؛ پێویستە سیستەمێک بێت کە دەست لە ڕۆح و دڵ و کەسایەتی و کارەکتەر بدات؛ پێویستە سیستەمێک بێت کە هی ئێمە بێت."

"لە وڵات تەنانەت پێش قەیرانی ئابووریش قەیرانی ڕۆحانیەت و ئەخلاقی هەیە"

دینچ لە بەردەوامی وتی، "بەڵێ قەیرانی ئابووری لەم وڵاتەدا هەیە، بەڵام پێش قەیرانی ئابووری قەیرانی مەعنەوی و ئەخلاقی هەیە. ئەگەر ئەم قەیرانە ڕۆحی و ئەخلاقییە چارەسەر نەکرێت، هەرگیز ناتوانرێت بەسەر ئەو کێشانەدا زاڵ بیت. پڕۆژەیاسایەکمان پێشکەش بە پەرلەمان کرد و گوتمان: مامەڵە لەگەڵ بازرگانانی ماددە هۆشبەرەکان مەکەن، مامەڵە لەگەڵ چەند مێشوولەیەک مەکەن. مامەڵە لەگەڵ پارەی ماددە هۆشبەرەکان بکەن و سزای بەرپرسیارەکان بدەن. سزای توند بەسەر ئەو کەسانەدا بسەپێنن کە بە شێوەیەکی سیستماتیک منداڵە بێتاوانەکانمان لەم ژەهرەدا تێوەگلێنن. هەروەها پێویستە سزای توند بەسەر ئەو بەرپرسە گشتیانەدا بسەپێنرێت کە بە کەڵک وەرگرتن لە دەسەڵاتی دەوڵەت، ئەم دۆخە دەقۆزنەوە بۆ ئەوەی منداڵە بێتاوانەکانمان لەم ژەهرەدا تێوەگلێنن و هاوکاری ئەم بازرگانانەی ماددە هۆشبەرەکان بکەن."

فاروق دینچ لە کۆتاییدا وتی، "بەڵێ ئەم ئالوودەبووانەی مادەی هۆشبەر هەڕەشەن بۆ سەر خۆیان، هەڕەشەن بۆ سەر خێزانەکانیان و مەترسین بۆ سەر کۆمەڵگا. بۆیە ئێمە پڕۆژە یاسایەکمان پێشکەشی پەرلەمان کردووە کە پێشنیاری ئەوەمان کردووە کە ئەو ئالوودەبووانەی ماددە هۆشبەرەکان دەستبەجێ بخرێنە ژێر چارەسەری ناچارییەوە، بەبێ ڕەزامەندی خۆیان، بەبێ ئەوەی داواکاری پێشکەش بە دادگای مەدەنی بکەن، و بەبێ ئەوەی چاوەڕێی بڕیاری دەستەی پزیشکی بکرێت. ئێمە هەرگیز لە بەرامبەر ئەم کێشەیە بێدەنگ نابین. ئەمڕۆ لە دیاربەکر، سبەی لە ئیستانبوول، ڕۆژی دوای سبەی لە ئەنقەرە، لە هەموو شەقامێکدا درێژە بە خەباتی خۆمان دەدەین. پێویستە هەمووان بە ڕوونی بزانن کە تا ئەو کاتەی هودا پار بوونی هەبێت، ئێمە هەرگیز، هەرگیز لە بەرامبەر ئەم بارۆنانەی ماددە هۆشبەرەکاندا بێدەنگ نابین. ئەم بارۆنانە ناتوانن گەنجەکانمان وەک خۆیان ژەهراوی بکەن. ئارامیتان نابێت. لە بەرامبەر ئەم تاڵاوە بێدەنگ نابین."

دوای وتارەکەی فاروق دینچ، موجاهید ئیلەری سەرۆکی لقی گەنجانی دیاربەکری هودا پار بەیاننامەی ڕۆژنامەوانی خوێندەوە.

"ئەم ڕێپێوانە بانگەوازێکە بۆ ویژدان و بەئاگابوونەوەیەکی کۆمەڵایەتی و هاوارێکە بۆ پاراستنی داهاتوو"

موجاهید ئیلەری ئاماژەی بەوە کرد کە ڕێپێوانەکە بە تەوەری "ئاڵوودە مەبە، ئازاد بە" ڕێکخراوە و وتی، "وەک هودا پار، ئێمە ماوەیەکی زۆرە چالاکانە لە بواری دژی بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکاندا کاردەکەین. لە ڕێگەی سیمینار و سەردانی گەڕەک و ستاندەکانی هۆشیاری و هەڵمەتی بروشور و بۆنە سەر شەقامەکان بە ئامانجی هۆشیارکردنەوەی گەنجانمان، بانگەشە بۆ ئەوە دەکەین کە ئەم کێشەیە نەک تەنها لە ڕوانگەی ئەمنییەوە بەڵکو لە ڕوانگەی کۆمەڵایەتی و ڕۆحییەوە چارەسەر بکرێت.

بەهەمان شێوە، بەڕێوەبەرایەتی سیاسەتی لاوانمان چاوپێکەوتنی لەگەڵ کەسانی ئالوودەبوو، ئەکادیمی، پیشەیی خزمەتگوزاری کۆمەڵایەتی، و دەیان دامەزراوە و کەسی پەیوەندیدار ئەنجام داوە و ڕاپۆرتێکی لەسەر ئەم بابەتە ئامادە کردووە. لەسەر بنەمای ئەم ڕاپۆرتە کۆبوونەوەمان لەگەڵ وەزارەتە پەیوەندیدارەکان ئەنجام داوە، هەر لایەنێکی کێشەکەمان خستۆتە ڕوو و چارەسەرە پێشنیار کراوەکانمان خستۆتە ڕوو."

"با پەیوەندیمان بە ژیانەوە هەبێت نەک بە ماددە هۆشبەرەکانەوە"

ناوبراو ئاماژەی بەوە کرد کە لە ژمارەیەکی زۆر شار ئەمجۆرە بەرنامەیانە ڕێکدەخەن و وتی، "ئەمڕۆ جارێکی تر قسە بۆ گەنجە خۆشەویستەکانمان دەکەین: با پەیوەندیمان بە ژیانەوە هەبێت نەک بە ماددە هۆشبەرەکانەوە! مادەی هۆشبەر بەکارمەهێنە، بەکارمەهێنە! داهاتوو چاوەڕوانی هیوای ئێوەیە. مەهێڵە تامێکی کاتی بگۆڕێت بۆ زیانێکی قەرەبوو نەکراوە. کۆنتڕۆڵی ئیرادەی خۆت بکە، دەست بە ژیانەوە بگرە و تەسلیمی هیچ شتێک مەکە کە داهاتووت تاریک بکات. ماڵەکانمان تەنها شوێنی ژیان نین، بەڵکو ناوەندی پاراستن و هۆشیاریشن. تێگەیشتن لە گەنجانمان و دامەزراندنی پەیوەندییەکی بەهێز لەگەڵیان و دوورخستنەوەیان لە ژینگە زیانبەخشەکان بەرپرسیارێتی هاوبەشی ئێمەیە. بەم بۆنەیەوە بانگەوازی هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگا دەکەین. هەڵوێستی ئێمە بەرامبەر هەموو ئەو پێکهاتە و بیرکردنەوە کە بازرگانیکردن بە ماددە هۆشبەرەکان و ئالوودەبوون وەک سەرچاوەیەکی قازانج سەیر دەکەن و ژیانی گەنجەکانمان تاریک دەکەن، ڕوونە. ئەم خەباتە تەنیا لە ئەستۆی هێزە ئەمنییەکان نییە، بەڵکو بەرپرسیارێتی هاوبەشی هەموو ئەندامانی کۆمەڵگایە. وەک سەرۆکەکەمان ڕایگەیاندووە، 'داهاتووی کۆمەڵگایەک کە گەنجی سەلامەت نییە تاریکە'. ئێمە بەو هۆشیارییە مامەڵە دەکەین و بە هەموو توانامانەوە بۆ سەلامەتی گەنجانمان کاردەکەین. چونکە دەزانین ئەگەر گەنج بەهێز بێت کۆمەڵگا بەهێزە؛ ئەگەر گەنج بەهێز بمێنێتەوە، داهاتوو بنیات دەنرێت."

"ئالوودەبوون کێشەیەکە کە دەتوانرێت بەرەنگاربوونەوەی لەگەڵدا بکرێت و ڕێگری لێبکرێت و بەسەریدا زاڵ بێت"

ئیلەری لە بەردەوامی باس لەو پڕۆژەیاساییەی هودا پار پێشکەشی پەرلەمان کردووە کرد و وتی، "ئەمڕۆ جارێکی دیکە جەخت لەوە دەکەینەوە: بەو پڕۆژە یاسایەی کە پێشکەشی پەرلەمانمان کرد، دەبێت چارەسەری ئیجباری ئەو کەسانەی ئالوودەبوون بە ماددە هۆشبەرەکان ئەنجام بدەن، هەروەها خاوەن ماددە هۆشبەرەکان و ئەوانەی کە بە شێوەیەکی سیستماتیکی گەنجانمان ژەهراوی دەکەن، دەبێت بە توندترین سزا سزا بدرێن. ئەو بەرپرسە گشتیانەی کە هاوکاری ئەم بازرگانانەی ماددە هۆشبەرەکان دەکەن، دەبێت ڕووبەڕووی سزای توند ببنەوە. ئالوودەبوون چارەنووس نییە. کێشەیەکە کە دەتوانرێت بەرەنگاربوونەوە و ڕێگری لێبکرێت و تێپەڕێنرێت. تەنها پێویستمان بەوەیە پێکەوە مامەڵە بکەین، گەنجەکانمان بپارێزین.

بەم هەست و باوەڕە جارێکی تر ڕایدەگەیەنین: با پەیوەندیمان بە ژیانەوە هەبێت نەک ماددە هۆشبەرەکان. با ڕۆحمان بە کۆیلە نەکەین! سوپاسی هەموو هاووڵاتیانمان، خوشک و برا گەنجەکانمان، و ئەو خێزانانە دەکەین کە بەشداربوون؛ و بە ڕێزەوە بە ڕای گشتی ڕادەگەیەنین کە ئەم خەباتە بە چڕیی زیاترەوە بەردەوام دەبێت."(İLKHA)