٧٢ خوێندکار کە لە مەدەرەسەکانی سەر بە إتحاد العلماء خوێندن و لەبەرکردنی قورئانی کەریمان تەواو کردبوو لە ئەنجامی مەراسیمێکدا ئیجازەنامەیان وەرگرت.

٢٥ خوێندکار کە تەواوی قورئانیان لەبەر کرد ئیجازەنامەیان وەرگرت و ٤٧ خوێندکاریش لە مەدرەسەکانی سەر بە یەکێتییەکە دەرسەکانی عەرەبی، فیقه، ژیانی پێغەمبەر و عەقیدەیان تەواو کرد ئیجازەنامەیان وەرگرت.

مەراسیمی پێدانی ئیجازەنامە لە ناوەندی گشتی إتحاد العلماء (یەکێتی زانیان و مەدرەسە ئیسلامییەکان) لە دیاربەکر بەڕێوەچوو.

بەرنامەکە بە خوێندنی قورئانی کەریم لە لایەن حافیز عەمار زەرەن دەستیپێکرد و دواتر مەلا ئەنوەر قلچئەرسلان سەرۆکی گشتی إتحاد العلماء وتارێکی سڵاودانەوەی پێشکەش کرد.

دواتر مەلا بەشیر ڤارۆل لە سەر ناوی یەکێتییەکە وتارێکی پێشکەش کرد.

ڤارۆل بە سڵاو و حەمد و سەلات دەستی بە وتارەکەی کرد و دواتر وتی، "زانایانی بەڕێز، مامۆستایانی ئازیز، دایک و باوکەکانی بەڕێز، پشتیوانەکانی خێرخواز، خوێندکارانی بەڕێز و مێوانە بەڕێزەکان! سەلام و رەحمەت و بەرەکی خوا لە سەر هەمووتان بێت. زۆر خۆشحالی کە ئەمڕۆ لەم ڕۆژە پیرۆزەدا لە ژێر سێبەری زانستە قورئانییەکان لێرە کۆبووینەتەوە. چ نیعمەتێکی گەورەیە لەم کۆبوونەوەیەدا بین کە ئایەتەکانی خودای مەزن بە دڵسۆزی و ئیمانەوە دەخوێندرێنەوە و ئەوانەی هەڵگری زانست و خوێندکاری ئەخلاقی باشن ڕێزیان لێدەگیرێت. سوپاس و ستایش بۆ خودا کە بەم فەزیلەتە گەورەیە بەرەکەتی پێبەخشیوین، بۆ ئەوەی بتوانین خزمەت بە دینەکەی و کتێبەکەی کە تا ڕۆژی قیامەت بە موعجیزە دەمێنێتەوە و سوننەتی متمانەپێکراوی پێغەمبەرەکەی بکەین."

"مانەوەی ئیمانداران هۆکاری شەرەف و یەکڕیزی و بوژانەوەی کۆمەڵگەی موسڵمانانە"

ڤارۆل لە بەردەوامی وتارەکەی زانستی وەک ڕۆناکیێکی ئیلاهی وەسف کرد کە نەزانی لەناو دەبات و بەرەو ڕاستی و شارەزایی دەبات و وتی، "زانست میراتی پێغەمبەران و ڕازاندنەوەی گەلان و هۆکاری بەرزکردنەوەی مرۆڤایەتییە. لە ڕێگەیەوە بارودۆخی مرۆڤایەتی باشتر دەبێت و هەوڵەکانیان بەرز دەبێتەوە."

ڤارۆل کە فەزیلەتی زانستی لە ژێر ڕۆشنایی ئایەت و فەرموودەکاندا ڕوونکردەوە، هەروەها بەم وشانە بارودۆخی ئەو کەسانەشی ڕوونکردەوە کە زانست سەرکوت دەکەن:

"ئێمە وەرگرتن و پاراستنی ئەم میراتە گەورەیە بە بەرپرسیارێتییەکی ئایینی و ئەمانەتێکی مێژوویی دەزانین. وانەوتنەوە تەنها پیشەیەک نییە بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیان؛ ئەرکی پێغەمبەرانە و ئەرکی چاکسازیخوازانە و هونەری پەروەردەکردنی نەوەکانە. بەڕاستی پێغەمبەرمان حەزرەتی موحەممەد (صلى الله عليه وسلم) دەفەرموێت: پەروەردگارم منی وەک کەسێک نەناردووە کە شتەکان قورس و دژوار دەکات، بەڵکو وەک کەسێک کە فێری دەکات و شتەکان ئاسان دەکات.' مامۆستا ئیمان دەچێنێت و ئەخلاق پەرە پێدەدات و عەقڵ بەئاگا دەهێنێتەوە و مرۆڤەکان پێش بیناسازی بنیات دەنێت. زانایانی پێشوو ڕێزێکی زۆریان بۆ مامۆستایان نیشان دەدا. برهان الدین ئەلزەرنووجی دەفەرموێت، بزانە قوتابی زانست ناتوانێت زانست بەدەست بهێنێت و سوودی لێ وەربگرێت، مەگەر ڕێز لە زانست و خەڵکەکەی نەگرێت، بەتایبەتی مامۆستاکەی. وتیشی، بۆیە هەوڵدەدەین زانستی قورئان و سوننەتی پێغەمبەرمان بڵاوبکەینەوە و ئەخلاقی باش لە دڵی کوڕ و کچەکانماندا بچێنین و نەوەکان بە میراتی فکری دەوڵەمەندی ئومەتەکەمانەوە ببەستینەوە. چونکە ئێمە پێمان وایە مانەوەی قوتابخانە ئاینیەکان و دامەزراوەکانی فێربوون بە واتای بەردەوامی ڕێنمایی و ڕاستودروستی دێت. وە مانەوەی زانست هۆکاری شەرەف و یەکگرتوویی و زیندووبوونەوەی ئومەتە."

"ڕێگای زانست هەرچەندە پڕە لە سەختی، بەڵام ڕێگای بەرەکەت و گەورەیی و شەرەفە"

ڤارۆل لە بەردەوامی بەو خوێندکارانەی کە ئیجازەنامەیان وەرگرتووە وتی، "ئێوە هیوای ئومەتی ئەمڕۆ و ئەو نەوەن کە لە داهاتوودا بارگرانییەکەی لە ئەستۆ دەگرن. ئەو سەبر و ماندووبوون و کارە ماندوونەناسانەی کە لە تەمەنی گەنجیدا بۆ زانست نیشانتان داوە، شایەنی ڕێز و ستایشی گەورەن. لە سەردەمێکدا کە زۆر کەس سەرقاڵی تام و چێژە کاتیەکانی دونیان، ئێوە ڕێگای قورئان، ڕووناکی زانستتان هەڵبژاردووە. بەخوا ئەمە یەکێکە لە گەورەترین نیعمەتەکان. بزانن ڕێگای زانست هەرچەندە پڕە لە سەختی، بەڵام ڕێگای نیعمەت و گەورەیی و شەرەفە. هەرکەسێک بە دڵسۆزیەوە بەدوای زانستدا بگەڕێت لە پێناو خودادا، خودا ناوی بەرز دەکاتەوە و ژیان و کردەوەکانی پیرۆز دەکات و خۆشەویستی و قبوڵکردنی لە دڵی خەڵکدا پێدەبەخشێت."

هەروەها وتی، "ئەو ئیجازەنامەیەی کە ئەمڕۆ وەردەگرن کۆتایی ڕێگا نییە، بەڵکو سەرەتای دەستپێکردنی سەختی و بەرپرسیارێتییە. ئەم ئیجازەنامەیە ناوێک نییە بۆ سەربڵندی بەڵکو ئەمانەتێکە مرۆڤ هەڵیدەگرێت و بەرپرسیارێتیێکە دەبێت جێبەجێی بکات."

دوای وتارەکەی ڤارۆل مامۆستایانی کە لە مەدرەسەکانی دەوروبەر بەشداریان کردبوو وتارێکیان پێشکەش کرد.

دوای وتارەکان مەراسیمی پێدانی ئیجازەنامە بەڕێوەچوو. دوعای پێدانی ئیجازەنامە لە لایەن مامۆستا عبدالرحمان ئۆزئەکینجی یاریدەدەری سەرۆکی گشتی إتحاد العلماء خوێندرا و دواتر ئیجازەنامەکان لە لایەن مامۆستایان بە خوێندکاران درا.(İLKHA)