Abdusselam Îrdem, ku di salên 1990î de li Dîyarbekirê di bin çavan de di encama îşkenceyê de şehîd bû, li ser gora wî ya li Hîlwanê bi bernameyekê hate bîranîn. Mele Sînan Onel behsa jiyan, wêrekî û fedakariya Îrdem a li hember birayên xwe yên di doza Îslamê de kir.

Li ser gora Abdusselam Îrdem, ku di 15ê Cotmeha 1993an de hatibû girtin û piştî çend rojan îşkenceya hovane hatibû kuştin, merasîmek bîranînê hat lidarxistin.

Serokê Bajarê Rihayê ya HUDA PARê Faruk Polat û hevalên wî beşdarî bernameya bîranînê ya ku li gundê Heqêç ê navçeya Hîlwana Rihayê hat lidarxistin bûn. Jin û mêr beşdarî bernameyê bûn û dua kirin.

Bernameya ku bi xwendina Qur'ana Pîroz dest pê kir, di nav de gotarek ji aliyê Mele Sînan Onel ve hat pêşkêşkirin.

"Ew ji emrê xwe yê ciwaniyê ve girîngiyê dida pratîkên xwe yên dînî"

Onel diyar kir ku Şehîd Abdusselam Îrdem ji zarokatiya xwe ve girîngî dida dînê xwe û li ser jiyana manewî ya Îrdem wiha got:

"Ji ber ku ew endamê terîqeteke tesewufî bû, bawermendekî dîndar bû, ew kesek bû ku ji emrê xwe yê biçûk ve girîngî dida îbadetên xwe. Heta dema ku ew 4-5 salî bû jî, ew bi şev ji bo nimêja teheccudê radibû. Ew roja Duşem û Pêncşemê rojî digirt. Ew zikirê ku jê re hatibû dayîn dixwend, diçû mizgeftê û Quranê dixwend. Birayê me yê şehîd Abdusselam kesek bû ku ji emrê xwe yê biçûk ve Xwedayê xwe nas dikir û hewl dida ku bi awayê herî baş xizmetkariya xwe ya ji bo Xwedayê xwe pêk bîne."

"Dema ku behsa guhdarîkirinê dihat kirin, şehîd Abdusselam dihat bîra wî"

Onel diyar kir ku guhdarî di jiyana Îrdem de roleke girîng lîstiye û nirxandinên hevalên xwe yên girtî yên ku ew bi wan re li girtîgeha Dîyarbekirê di hucreyekê de diman vegot.

Onel got, "Di dema girtîgehê de, ez li cem birayê xwe yê şehîd Abdusselam mam, me heman ode, heman mala xwendekaran, heman mizgeft parve dikirin, û min derfet dît ku bi gelek birayên hêja re sohbet bikim ku bi hev re di warê xizmeta Îslamê de meşiyan. Li girtîgeha Dîyarbekirê, em bi birayên ku heman serdem û heman hawîrdor bi şehîd Abdusselam re parve dikirin re hatin cem hev. Wekî kesekî ji Hîlwanê, min ji wan pirsî: 'We Abdusselam ji me pirtir dît. Hûn wî çawa nas dikin? Hûn ê wî çawa wesf bikin?' Peyamek hevpar ji hemî birayan derket holê: Dema ku behsa îtaetê dihat kirin, şehîd Abdusselam dihat bîra wî. Qet nehat dîtin ku şehîd Abdusselam li dijî peywirek ku ji hêla civaka Îslamî ve jê re hatiye dayîn derkeve, an jî berpirsiyariyek ku jê re hatiye dayîn îtaet neke. Bêîtaetî di jiyana wî de tune bû."

"Ew bi cesaret û wêrekiya xwe di rêza pêş de bû"

Onel diyar kir ku yek ji taybetmendiyên herî berbiçav ên Şehîd Abdusselam Îrdem wêrekî bû û bi balkişandina ser vegotinên hevalên xwe yên ku wî ji nêz ve nas dikirin wiha domand:

"Dema ku em li jiyana birayê me yê şehîd Abdusselam dinêrin, yek ji taybetmendiyên wî yên herî berbiçav wêrekî ye. Dîsa, ez tiştên ku min ji kesên ku wî ji nêz ve nas dikirin bihîstiye, dema ku min bi hevalên wî yên di girtîgehê de axivî, vedibêjim."

Dibêjin di têkoşîna me ya li dijî rêxistina murted de, di pevçûnên mizgeftan de, di pevçûnên dibistanan de, di hemû şerên me yên li dijî rêxistina murted de, Şehîd Abdusselam her tim li pêş bû. Qet netirsiya. Di têkoşîna li dijî wan de qet tawîz neda û her tim li dijî wan sekinî.

Careke din, wêrekî, cesaret û qehremaniya şehîd Abdusselam eşkere ye; her çend ew ji aliyê pergala zalim a wê demê ve hatibe girtin û rastî îşkenceyên hovane hatibe jî, ji bilî peyva 'Ehad, ehad', mîna Bilalê Hebeşî, tiştek ji devê wî derneketiye.

Ji ber ku Şehîd Abdusselam mirovekî teslîmî Rebbê xwe bûbû. Ew dizanibû ku jiyana dinyayê demkî ye, axret herheyî ye, mekteba şehadetê mektebek pîroz e û şehadet jî pilebilind e; ji ber vê yekê, ew qet teslîmî kufrê nebû.

Tevî îşkenceyên herî dijwar ên ku ji hêla îşkencekarên hov ve hatine kirin jî, wî ne zordaran razî kir û ne jî destûr da ku bindest bên perçiqandin. Tiştê ku ji devê Şehîd Abdusselam di bin îşkenceyê de di zindanê de dihat bihîstin, tenê gotinên 'La îlahe îllallah, Muhammedun Resulullah, Allahu Ekber' bûn. Tevî îşkenceyan jî, ew nekarîn peyvek jê derxin li ser Îslamê, nirxên me yên pîroz, an jî hevalên wî yên di dozê de."

"Ew xwişk û birayên xwe ji xwe bêtir tercîh dikir"

Onel behsa girîngî û fedakariya şehîd Abdusselam Îrdem ji bo biratiya Îslamî kir. Onel diyar kir ku Îrdem her tim pêdiviyên hevalên xwe li ser pêdiviyên xwe dida pêş û wiha got: "Dema ku em li ser şehîd Abdusselam difikirin, em 'fena fi'l-ihvan' (fedakariya di biratiyê de) tînin bîra xwe, birayên min ên delal. Şehîd Abdusselam bi pratîkî di nav birayên xwe de bû; ew yek ji wan kesan bû ku têgeha biratiyê herî baş fêm dikir. Birayên wî yên ku bi wî re heval bûn û bi wî re dijiyan, her tim ji me re digotin ku şehîd Abdusselam her tim birayên xwe ji xwe tercîh dikir."

Onel, diyar kir ku Şehîd Abdusselam ji hêla darayî ve xizan bû û got, "Ew her gav di bêrîka xwe de mîqdarek pir hindik pere hildigirt, tenê ji bo ku derewan neke. Dema ku birayên wî û hevalên wî, dizanin ku ew di rewşeke hewcedar de ye, car caran pere pêşkêşî wî dikirin, ew her gav digot, 'Pereyên min hene.' Dibe ku pereyên di bêrîka wî de têrê nekin ku wê rojê nanek bikirin, lê wî qet nexwest ku ji bo hevalên xwe bibe bar.

Carinan, dema ku wî diyariyên ku ji hêla hevalên wî yên ku ji wî bêtir heqdar û hewcedar bûn didan wî didît, ew wan diyariyan dida hevalên xwe her çend ew bi xwe jî hewcedar bû. Ji ber ku ew bi baweriya bi birayên xwe re bûbû yek. Ew yek ji wan kesan e ku herî baş fêm kiriye ka biratiya Îslamî çi ye û wateya wê çi ye."

"Ew tevahiya jiyana xwe ji bo doza xwe feda kir"

Onel diyar kir ku Şehîd Abdusselam Îrdem jiyana xwe ji bo doza ku ew bawer dikir feda kiriye û bal kişand ser mirina bêwext a Îrdem di emrê xwe yê ciwan de û axaftina xwe wiha dawî kir:

"Li vî xortê ciwan ê tenê 20 salî, di destpêka jiyana xwe de, çi îrade nîşan da binêre! Wî jiyana dinyayî red kir û hemû milkên xwe ji bo doza xwe feda kir. Şehîd Abdusselam, mîna gelek birayên me yên îro li vir, ciwan û dînamîk bû. Ew di serdema têrkirina xwestek û şehwetên xwe de dijîya. Ew li zanîngehê dixwend, dibe ku xeyala zewacê dikir, lê wî hemû ew red kirin û xwe ji bo doza Xwedê feda kir."

Onel di dawiya axaftina xwe de diyar kir ku divê jiyana şehîd Abdusselam Îrdem ji bo ciwanan bibe mînak.

Bernameya bîranînê piştî duayê bi dawî bû. (ÎLKHA)